हो, तुम्ही बेडशीट्स कपड्यांसोबत धुवू शकता, परंतु त्यांना वेगळे धुणे सहसा अधिक चांगले असते. बेडशीट्स आणि कॉटनचे उशीचे कव्हर्स आकाराने मोठे आणि वजनाने जड असतात, त्यामुळे वॉशिंग मशीनमध्ये त्यांना मोकळेपणाने फिरण्यासाठी पुरेशी जागा लागते. त्यांना वेगळे धुतल्यामुळे लिंट (केस किंवा धागे), रंगांचे डाग पडणे आणि नाजूक कपड्यांचे नुकसान टाळता येते. नेहमी केअर लेबल तपासा आणि पांढरे, गडद आणि भडक रंगाचे कपडे वेगळे ठेवा. कॉटन किंवा हँडलूम बेडशीट्ससाठी सौम्य डिटर्जंट वापरून 'जेंटल सायकल'वर धुवा आणि कडक ब्लीचचा वापर टाळा. बेडशीट्स वेगळे धुतल्यामुळे त्यांचा मऊपणा, रंग आणि कापडाची गुणवत्ता टिकून राहते, तसेच ती वापरण्यासाठी अधिक स्वच्छ आणि आरोग्यदायी राहतात.
बेडशीट्स कपड्यांसोबत धुतल्यावर नक्की काय घडते?
वॉशिंग मशीनचा ड्रम २४५ जीएसएम (GSM) च्या मऊ कॉटन बेडशीटमध्ये आणि धातूची चेन असलेल्या जीन्समध्ये फरक करत नाही. ड्रममध्ये सर्व काही एकाच वेगाने, एकाच पाण्यात आणि एकाच यांत्रिक घर्षणासह फिरत असते.
चेन (Zippers) आणि धातूची बटणे मऊ कॉटनच्या विणीवर सँडपेपरप्रमाणे काम करतात. प्रत्येक वॉश सायकलमध्ये ही बटणे पुन्हा पुन्हा बेडशीटच्या पृष्ठभागावरून घासली जातात. या घर्षणामुळे पृष्ठभागावरील धागे तुटतात—शॉर्ट-स्टेपल कॉटनचे धागे आधीच आखूड असल्याने यांत्रिक ताणामुळे ते लवकर तुटतात. याचा परिणाम म्हणून बेडशीटच्या मधल्या भागावर (जेथे ड्रममध्ये बेडशीट दुमडलेले असते) रफनेस आणि पिलिंग (लहान गुठळ्या) दिसून येते.
विशेषतः डेनिम हे बेडशीट्ससोबत धुण्यासाठी सर्वात वाईट कापडांपैकी एक आहे. डेनिमची विण दाट आणि खडबडीत असते. पहिल्या काही धुलाईमध्ये त्यातील रंगही निघतो. जर निळ्या किंवा काळ्या डेनिमची पँट पांढऱ्या किंवा फिकट रंगाच्या हँडलूम कॉटन बेडशीटसोबत धुतली, तर बेडशीटवर कायमस्वरूपी रंगाचे डाग पडू शकतात. हे नैसर्गिक रंगाच्या (Natural Dye) कॉटनच्या बाबतीत अधिक घडते, कारण ते सिंथेटिक कपड्यांपेक्षा जास्त लवकर रंग शोषून घेतात.
टॉवेल्स एक वेगळी समस्या निर्माण करतात. प्रत्येक धुलाईमध्ये त्यातून मोठ्या प्रमाणात लिंट (धागे) निघतात आणि कॉटन बेडशीट्स ते सहज आकर्षित करतात. परिणामी, बेडशीटवर धाग्यांचे थर जमा होतात, ज्यामुळे ते स्पर्श करायला खडबडीत लागते आणि एकदा विणीमध्ये अडकलेले धागे काढणे अशक्य होते.
तिसरी समस्या म्हणजे ओव्हरलोडिंग (गरजेपेक्षा जास्त कपडे भरणे). किंग साईज बेडशीटसाठी मोठ्या आकाराच्या कापडाची जागा लागते. जर ड्रम पूर्ण कपड्यांनी भरलेला असेल, तर बेडशीटला पाण्यात मोकळेपणाने फिरण्यासाठी जागा मिळत नाही. त्याऐवजी ते एका गोळ्यासारखे गुंडाळले जाते. यामुळे बेडशीटचा मधला भाग नीट साफ होत नाही. साबणाचे अंश (Detergent residue) त्या गुंडाळलेल्या भागातच राहतात, जे कापड कडक होण्याचे आणि त्वचेची जळजळ होण्याचे मुख्य कारण बनते, जे लोक चुकीच्या पद्धतीने धुलाई केल्यामुळे घडते.
बेडशीट्स कपड्यांसोबत धुतल्याबद्दल आकडेवारी काय सांगते?
डेनिमसारख्या खडबडीत कपड्यांसोबत बेडशीट्स धुतल्यास, नियमित धुलाईमुळे कॉटनच्या धाग्यांची मजबुती (tensile strength) सुमारे १५ ते २० टक्क्यांनी कमी होते; याचे मुख्य कारण म्हणजे धातूच्या भागांचे मऊ कापडावर होणारे सततचे घर्षण.
किंग साईज बेडशीट व्यवस्थित धुण्यासाठी प्रति किलो कापडामागे ४ ते ५ लिटर पाण्याची आवश्यकता असते. कपड्यांसोबत एकत्र धुतल्यामुळे प्रति वस्तू उपलब्ध पाण्याचे प्रमाण कमी होते आणि वॉश सायकल पूर्ण झाल्यावरही बेडशीटमध्ये डिटर्जंटचे अंश राहतात.
टॉवेल्ससोबत धुतल्यामुळे दर धुलाईला बेडशीटवर ०.३ ते ०.५ ग्रॅम अनावश्यक धागे (lint) जमा होतात. जरी हे प्रमाण दरवेळी कमी वाटत असले, तरी दहावेळा असे केल्यास ते स्पष्टपणे दिसून येते आणि बेडशीट अस्वच्छ वाटते.
जास्त कपडे भरल्यामुळे राहणारे अतिरिक्त डिटर्जंट बेडशीटच्या विणीमध्ये साचते, ज्यामुळे चांगल्या दर्जाची बेडशीटही कालांतराने कडक होते. बेडशीट वेगळे धुताना अर्ध्या प्रमाणात डिटर्जंट वापरल्यास ही समस्या पूर्णपणे टळते.
हँडलूम कॉटन बेडशीट्समध्ये वापरलेले नॅचरल अझो-फ्री (azo-free) रंग सिंथेटिक रंगांच्या तुलनेत इतर कपड्यांचा रंग लवकर शोषून घेतात. त्यामुळे डेनिम आणि गडद रंगाचे कपडे फिकट किंवा नॅचरल टोनच्या बेडशीट्ससोबत धुणे अत्यंत नुकसानकारक असते.
आमच्या २४५ जीएसएमच्या लाँग-स्टेपल शुद्ध कॉटनच्या हँडलूम कॉटन बेडशीट्स योग्य पद्धतीने धुतल्यास २ ते ३ वर्षे टिकतात. तीच बेडशीट जर खडबडीत कपड्यांसोबत नियमित धुतली, तर ८ ते १२ महिन्यांतच खराब होऊ शकते.
मिक्स्ड लोड की सेपरेट वॉश: नक्की काय योग्य आहे?
|
घटक |
कपड्यांसोबत धुतल्यास |
बेडशीट्स वेगळे धुतल्यास |
|---|---|---|
|
घर्षणामुळे नुकसान |
जास्त (चेन, बटणे, डेनिम) |
किमान (फक्त बेडशीटचे कापड) |
|
लिंट ट्रान्सफर |
हो (टॉवेल्सचे धागे) |
नाही |
|
रंग उतरण्याचा धोका |
उच्च (गडद कपडे रंग सोडतात) |
नाही |
|
डिटर्जंट रिन्स |
अपूर्ण (जास्त कपड्यांमुळे) |
पूर्ण (योग्य पाण्यामुळे) |
|
ड्रम स्पेस |
अपुरेशी (बेडशीट गुंडाळले जाते) |
पूर्ण मोकळेपणाने फिरते |
|
स्वच्छता |
असमान (मध्यभाग अस्वच्छ राहतो) |
एकसमान स्वच्छता |
|
आयुष्य |
१५-२०% कमी होते |
पूर्ण आयुष्य टिकते |
|
शिफारस |
नाही |
हो, नेहमी |
बेडशीट्ससोबत काय धुवावे आणि काय कधीही नको
एकत्र धुण्यासाठी सुरक्षित: एकाच सेटची बेडशीट आणि उशीचे कव्हर्स नेहमी एकत्र धुवावेत. यामुळे त्यांचे आयुष्य समान राहते. वेगळे धुतल्यास एक लवकर फिका पडू शकतो आणि सेट मिसमॅच दिसू लागतो.
तसेच, समान रंगाचे फिकट रंगाचे कॉटन टी-शर्ट (ज्याला बटणे किंवा चेन नाहीत) एकत्र धुतले जाऊ शकतात. याचे घर्षण कमी असते, रंग उतरण्याचा धोका नसतो आणि कापडाचे वजनही समान असते.
कधीही एकत्र धुवू नका:
डेनिम: खडबडीत विण, धातूची बटणे आणि सुरुवातीच्या धुलाईमध्ये रंग निघण्याची दाट शक्यता असते.
टॉवेल्स: त्यातील लिंट (धागे) कॉटनच्या विणीत अडकतात आणि ते काढता येत नाहीत.
चेन किंवा धातूची बटणे असलेले कोणतेही कपडे: हे कापडासाठी घासणारे ठरतात.
गडद किंवा जास्त रंग दिलेले कपडे: नैसर्गिक रंगाचे कॉटन कपडे रंग लवकर शोषतात, त्यामुळे रंग उतरण्याचा धोका असतो.
जड कपडे: जसे की जीन्स, स्वेटशर्ट्स, हुडीज — हे ड्रमचा समतोल बिघडवतात आणि बेडशीटला मोकळे फिरू देत नाहीत.
उन्हाळा, पावसाळा, हिवाळा: धुलाईत काय बदल करावे?
|
कापडाचा प्रकार |
योग्य ऋतू |
धुलाईची वारंवारता |
सुखवण्याची पद्धत |
|---|---|---|---|
|
शुद्ध कॉटन हँडलूम |
सर्व ऋतू |
दर ७ दिवसांनी |
सावलीत वाळवा |
|
हँड ब्लॉक प्रिंटेड |
सर्व ऋतू |
दर ७ दिवसांनी |
उलटे करून सावलीत वाळवा |
|
कॉटन दोहर |
उन्हाळा आणि पावसाळा |
दर १० दिवसांनी |
सपाट पसरवून वाळवा |
|
जड कॉटन रजई |
हिवाळा |
दर १४ दिवसांनी |
साठवण्यापूर्वी पूर्णपणे वाळवा |
|
उशीचे कव्हर्स |
सर्व ऋतू |
दर ५ ते ७ दिवसांनी |
सावलीत वाळवा |
|
कुशन कव्हर्स |
सर्व ऋतू |
दर १४ ते २१ दिवसांनी |
सावलीत वाळवा |
उन्हाळा आणि पावसाळ्यात भारतीय आर्द्रतेमुळे कापडात ओलावा आणि त्वचेचे अवशेष लवकर साचतात. एप्रिल ते सप्टेंबर दरम्यान धुलाईची वारंवारता ऋतूंनुसार वाढवणे गरजेचे असते.
दीर्घकाळ टिकणाऱ्या बेडशीट्स कशा निवडाव्यात?
अशा बेडशीट्स निवडा ज्या नियमित धुलाई सहन करू शकतील. चांगल्या लाँग-स्टेपल कॉटनचा धागा शॉर्ट-स्टेपलपेक्षा जास्त मजबूत असतो. धाग्याची लांबी (लाँग-स्टेपल ३५ ते ४५ मिमी आणि शॉर्ट-स्टेपल २० ते २५ मिमी) कापडाची टिकाऊपणा ठरवते. योग्य पद्धतीने धुतल्यास, लाँग-स्टेपल कॉटनची बेडशीट वर्षानुवर्षे मऊ राहते. आमच्या शुद्ध कॉटन बेडशीट्समध्ये लाँग-स्टेपल कॉटनचा वापर केला जातो.
२४५ जीएसएम वजनाचे कापड नियमित धुलाईला उत्तम टिकते. कापड जितके जाड तितके ते धुलाईचा ताण सहन करण्यास सक्षम असते. १२० जीएसएम बेडशीट्स वारंवार धुतल्यास लवकर पातळ होतात.
नैसर्गिक अझो-फ्री रंगाच्या बेडशीट्ससाठी डेडिकेटेड (स्वतंत्र) धुलाई आवश्यक असते. अशा बेडशीट्स थंड पाण्याने धुतल्यास रंग टिकून राहतात. आमच्या हँड ब्लॉक प्रिंटेड बेडशीट्स नैसर्गिक रंगाच्या असतात, त्यामुळे त्यांना नेहमी थंड पाण्यात स्वतंत्रपणे धुवा.
खरेदी करण्यापूर्वी बेडशीटचे मोजमाप तपासा. गादीच्या मापाची बेडशीट ड्रममध्ये कमी गुंडाळली जाते आणि मोकळी राहते. आमच्या किंग साईज बेडशीट्स ९० x १०८ इंच मापाच्या आहेत, ज्या वॉशिंग मशीनमध्ये सहज फिरू शकतात.
फायदे आणि तोटे
बेडशीट्स स्वतंत्रपणे धुण्याचे फायदे:
मोकळी जागा मिळते, स्वच्छता उत्तम होते, धातूच्या भागांपासून इजा होत नाही, रंग उतरत नाही. कापडाचे आयुष्य वाढते.
तोटे:
वेळ आणि पाणी/वीज जास्त लागते.
बेडशीट्स कपड्यांसोबत धुण्याचे तोटे:
घर्षणामुळे नुकसान, लिंट साचणे, रंगाचे डाग, ओव्हरलोडिंगमुळे डिटर्जंटचे डाग राहणे. यामुळे बेडशीटचे आयुष्य १५-२०% ने कमी होते.
तज्ञांच्या मते बेडशीट्सची निगा
१. थंड पाण्याने धुवा (जास्तीत जास्त ३०°C). गरम पाणी धागे कमकुवत करते आणि रंग लवकर फिका पाडते.
२. डिटर्जंटचे प्रमाण अर्धे ठेवा. कमी डिटर्जंटने बेडशीट नीट स्वच्छ होते आणि विणीमध्ये अवशेष राहत नाहीत.
३. पावडर डिटर्जंटऐवजी लिक्विड डिटर्जंट वापरा. ते थंड पाण्यात सहज विरघळते.
४. बेडशीट आणि उशीचे कव्हर्स नेहमी एकत्र धुवा.
५. हँड ब्लॉक प्रिंटेड बेडशीट्स उलटी करून धुवा.
६. फॅब्रिक सॉफ्टनर टाळा, यामुळे कापडाचा श्वास घेण्याचा गुणधर्म (breathability) कमी होतो.
७. सावलीत वाळवा. कडक उन्हात नैसर्गिक रंग फिका पडतात.
लहान मुले किंवा ॲलर्जी असल्यास काय करावे?
मुख्य बेडरूमच्या बेडशीट्स दर आठवड्याला स्वतंत्रपणे थंड पाण्याने धुवा. आमच्या हँडलूम बेडशीट्स २-३ वर्षे टिकतात.
हँड ब्लॉक प्रिंटेड बेडशीट्ससाठी स्वतंत्र वॉश सायकलच वापरा.
लहान मुलांच्या बेडशीट्स अधिक वारंवार (आठवड्यातून दोनदा) धुतल्या जातात. त्यांची कपडे खडबडीत असू शकतात, म्हणून त्यांना मुलांच्या बेडशीट्ससोबत धुवू नका. आमच्या मुलांच्या बेडशीट्स शुद्ध कॉटनच्या असल्याने त्या त्वचेसाठी सुरक्षित आहेत.
कॉटन दोहर: हे दर १० दिवसांनी स्वतंत्रपणे आणि सावलीत वाळवा.
|
गरज |
सर्वोत्तम निवड |
|---|---|
|
दररोज वापरण्यासाठी मुख्य बेडरूम |
२४५ जीएसएम हँडलूम शुद्ध सुती |
|
हँड ब्लॉक प्रिंटेड |
नैसर्गिक अझो-मुक्त विशेष वॉश |
|
उशीच्या कव्हरसह संपूर्ण संच |
चादर आणि २ जुळणारी कव्हर्स |
|
लहान मुलांच्या खोलीसाठी वारंवार धुण्यायोग्य |
शुद्ध सुती अझो-मुक्त |
|
बजेट पर्याय |
१४९९ रुपयांच्या आतील २४५ जीएसएम हँडलूम |
निष्कर्ष
बेडशीट कपड्यांसोबत धुता येतील की नाही याचे उत्तर कोणत्याही नियमांवर अवलंबून नसून, दर आठवड्याला चाळीस मिनिटांच्या मशीनच्या घर्षणामुळे मऊ सुती विणकामावर धातूचे हार्डवेअर आणि खरखरीत जीन्सचा काय परिणाम होतो, यावर अवलंबून आहे. घर्षणामुळे होणारे नुकसान सुरुवातीच्या काही महिन्यांत अदृश्य असते, पण सहा महिन्यांनंतर ते स्पष्टपणे दिसून येते. थंड पाण्याने स्वतंत्र धुणे, निम्मे डिटर्जंट वापरणे, चादर आणि उशीची कव्हर्स एकत्र धुणे आणि सावलीत वाळवणे ही पद्धत वापरा. ही दिनचर्या तितकाच वेळ घेते आणि २४५ जीएसएम लांब धाग्यांच्या हँडलूम कॉटन बेडशीटला आठ महिन्यांत खराब होण्याऐवजी दोन ते तीन वर्षे चांगल्या स्थितीत ठेवते. कपडे एकत्र धुतल्याने वीस मिनिटे वाचतात, पण योग्य पद्धतीने धुतल्याने बेडशीट सुरक्षित राहते.